Het multifunctionele vierkant

Het vierkant is vandaag de dag een zeer weinig gekende oefening bij dressuurruiters, simpelweg omdat deze oefening in geen enkele proef voorkomt en dus wordt ze ook niet gereden. Een groot gemis, want deze figuur biedt oneindig veel mogelijkheden binnen de opleiding van het paard, van beginner tot ver gevorderd. Het maakt het paard o.a.  lichter aan de hulpen, soepeler, sterker en de verzameling verbetert zienderogen.


Een beetje geschiedenis

François Robichon de La Guérinière (1688 – 1751) maakte destijds gretig gebruik van het vierkant om het paard te leren zich beter te verzamelen en het te trainen naar de pirouette. In iedere hoek, reed hij een kwart piroutte (in travers of renvers). Een zeer intensieve oefening wetende dat de zijdes van zijn vierkant slechts 4 tot 6 meter lang waren. Hij reed deze oefening overigens in de 3 gangen!


Het jonge paard

Een jong paard heeft vaak veel moeite met het lopen van een cirkel. De hulpen zijn nog niet genoeg gekend bij het groene paard om het voldoende te kunnen ondersteunen op de cirkel en het lichaam is nog niet voldoende gegymnastiseerd.

Het rijden van een vierkant bij de A of C, kan het paard hierbij zeer goed helpen.

Rij een vierkant van 20m, bij de A of C ( in een later stadium in het midden). Aan de gesloten zijde wordt het paard ondersteund door de wand, waardoor al snel een halve cirkel zal ontstaan.

Op de open zijde draai je recht af en rij je recht naar de overkant. Rij het paard zo recht mogelijk tussen je benen en teugels. Zodra het paard meer balans gevonden heeft, zal beetje bij beetje een cirkel ontstaan door de hoeken alsmaar meer te gaan afronden.


Het half gevorderde paard

Staat je paard goed aan de basishulpen, kan je meer gymnastiserende oefeningen gaan toepassen.

Werk op een vierkant tussen 12 en 15 meter ergens in het midden van de piste. Je blijft dus weg van de wand. Rij het paard kaarsrecht op de zijdes van het vierkant. In iedere hoek voer je een “contre-pli” uit. Hierbij heeft het paard op de rechter hand stelling naar links en verplaats je de schouders van het paard

Ecole de Cavalerie, Tome Premier 1769 – F.R. de la Guérinière

een kwartdraai naar rechts, rond de achterhand. Het gewicht van het paard wordt dus verplaatst naar de rechter schouder. De ruiter zit licht naar rechts, drijft met zijn linker been aan de singel en bewaakt de achterhand met zijn rechter been.

Zodra het paard dit onder de knie heeft kan je dezelfde oefening rijden, maar met binnen stelling. (Zie foto: Quaré servant de principe pour les voltes”).

Afhankelijk van het niveau van je paard, voer je deze oefening uit in stap of draf.


Het gevorderde paard

Ecole de Cavalerie, Tome Premier 1769 – F.R. de la Guérinière

Eens je paard alle zijgangen goed beheerst, kan de echte pret beginnen! Pas de grootte van het vierkant en de gang wederom aan aan het niveau van je paard. De combinaties van oefeningen zijn oneindig. Dit zijn slechts enkele voorbeelden:

  • Renvers op de zijdes, kwart draai in de hoek rond de voorhand (renvers pirouette). Zie foto: “Volte renversée”.
  • Travers op de zijdes, kwart draai in de hoek rond de achterhand (kwart pirouette).
    Zie foto : “Volte ordinaire”.
  • Recht op de zijdes, kwart pirouette in iedere hoek.
  • Schouderbinnenwaarts op de zijdes, kwart pirouette in iedere hoek.
  • Schouderbuitenwaarts op de zijdes, contre-pli in iedere hoek.
  • Travers op 2 parallelzijdes, renvers op de 2 overige zijdes en in iedere hoek de bijhorende kwart draai.
  • Op iedere zijde een andere oefening: schouderbinnenwaarts, schouderbuitenwaarts, renvers en travers met in iedere hoek de bijhorende kwart draai.
  • . . .

Hou er rekening mee dat het gymnastiserende vierkant best een intensieve oefening is voor je paard, op eender welk africhtingsniveau. Gericht en geconcentreerd trainen dus en heel vaak belonen, pauzeren en afwisselen met andere oefeningen.

Geef het paard vooraan zeker voldoende ruimte. Het is net door deze oefeningen te rijden, dat het gewicht van het paard verschoven zal worden naar achteren, waardoor het paard automatisch de aanleuning zal verbeteren.

Tenslotte nog een kleine tip: visualiseer je vierkant goed in je hoofd of plaats een kegel op iedere hoek.

Veel plezier!

Isabel Van Laer